Als het over prostitutie gaat, denken veel mensen nog altijd aan een bordeel of aan de Wallen in Amsterdam. Dat beeld is hardnekkig. Begrijpelijk ook, want jarenlang was dat voor het grote publiek de meest zichtbare kant van de seksbranche. Maar wie vandaag de dag eens wat beter kijkt, ziet dat de werkelijkheid behoorlijk is veranderd. Zeker in een stad als Rotterdam.

Steeds vaker begint een afspraak namelijk helemaal niet meer op straat of bij een bekende locatie. Het begint online. Via sex advertenties, een zoekopdracht op internet en een profiel waar een sekswerker zichzelf voorstelt. Dat klinkt misschien heel modern, maar eigenlijk is het precies dezelfde ontwikkeling die je ook in andere sectoren ziet. We boeken onze vakanties online, bestellen eten via een app en zoeken een klusjesman op internet. Waarom zou dat bij sekswerk anders zijn?

Dat wil overigens niet zeggen dat de traditionele vormen verdwenen zijn. Integendeel.

Het bordeel is er nog steeds

Een bordeel blijft voor veel mensen de bekendste vorm van prostitutie. Meerdere sekswerkers werken vanuit één locatie en de exploitant regelt zaken als de vergunning, het pand en een deel van de organisatie. Gemeenten, waaronder Rotterdam, houden daar toezicht op en stellen voorwaarden aan de exploitatie.

Voor sommige klanten geeft dat een gevoel van duidelijkheid. Je weet waar je naartoe gaat en hoe de locatie werkt. Aan de andere kant kiezen steeds meer sekswerkers ervoor om zelfstandig te werken. Dat past ook wel bij deze tijd. In steeds meer beroepen willen mensen hun eigen uren bepalen en zelf beslissen hoe ze hun werk inrichten.

Dat zie je ook terug binnen de seksbranche.

En hoe zit het met Thaise massages?

Een onderwerp waar nogal eens verwarring over ontstaat, zijn Thaise massagesalons. Niet iedere massagesalon heeft iets met seksuele dienstverlening te maken. Sterker nog, de meeste richten zich gewoon op ontspanning of het behandelen van spierklachten.

Toch kent vrijwel iedereen de term happy end. Sommige salons bieden naast een massage ook erotische diensten aan, terwijl andere daar juist helemaal niets mee te maken willen hebben. Voor een buitenstaander is dat verschil lang niet altijd duidelijk. Daardoor ontstaat soms het idee dat iedere Thaise massagesalon hetzelfde doet, terwijl de praktijk veel genuanceerder ligt.

Thuisontvangst is misschien wel de grootste verandering

De afgelopen jaren is vooral één vorm van sekswerk veel zichtbaarder geworden: thuisontvangst, ook wel privé ontvangst genoemd.

In plaats van vanuit een club of bordeel ontvangen sommige sekswerkers klanten gewoon in een eigen woning of privéruimte. Zij werken zelfstandig en regelen vrijwel alles zelf. Dat betekent niet alleen afspraken maken, maar ook klantencontact onderhouden, de administratie doen, grenzen aangeven en nadenken over veiligheid.

Volgens Sekswerk.info, een onafhankelijk informatieplatform over sekswerk, vraagt zelfstandig werken behoorlijk wat organisatie. Van buitenaf lijkt het soms alsof iemand alleen een advertentie online zet, maar daar komt in werkelijkheid veel meer bij kijken. Net als iedere andere zelfstandig ondernemer moet een sekswerker nadenken over planning, communicatie en het opbouwen van een klantenkring.

Juist daarom zijn online seksadvertenties zo belangrijk geworden.

De advertentie is eigenlijk de nieuwe etalage

Waar vroeger een advertentie in een krant genoeg was, bestaat een profiel tegenwoordig uit foto's, een beschrijving, informatie over beschikbaarheid en vaak ook een globale locatie.

Dat maakt het voor klanten overzichtelijker. Ze kunnen rustig verschillende profielen bekijken zonder meteen iemand te hoeven bellen. Voor sekswerkers betekent het dat zij veel meer controle hebben over hoe zij zichzelf presenteren.

Opvallend is dat er de laatste jaren ook steeds meer gespecialiseerde websites zijn verschenen. Naast de grotere bekende advertentieplatformen zijn er kleinere initiatieven die zich richten op één specifiek deel van de markt.

Quickie.nu is daar een voorbeeld van. De website richt zich vooral op zelfstandig werkende sekswerkers die klanten ontvangen via thuisontvangst of privé ontvangst. Daarmee sluit het platform aan bij een ontwikkeling die eigenlijk al jaren gaande is: steeds meer sekswerk verschuift van een fysieke locatie naar een online omgeving waar vraag en aanbod elkaar vinden.

Rotterdam verandert mee

Dat juist Rotterdam hierin meebeweegt, is eigenlijk niet zo verrassend. Het is een grote stad met veel verschillende inwoners. Studenten, expats, alleenstaanden en mensen die tijdelijk in de regio werken; het zorgt voor een dynamische stad waarin veel diensten zich snel aanpassen aan nieuwe technologie.

De gemeente Rotterdam erkent sekswerk als een legale beroepsactiviteit binnen de geldende wet- en regelgeving en houdt toezicht op de branche. Tegelijkertijd blijft veiligheid een belangrijk onderwerp. Misstanden zoals mensenhandel en dwang worden actief bestreden, terwijl vrijwillig en zelfstandig sekswerk binnen de wettelijke kaders mogelijk blijft.

Ook SekswerkExpertise, een landelijk kennisplatform waarin onderzoekers, juristen, hulpverleners en sekswerkers samenwerken, wijst erop dat zelfstandig sekswerk vaak meer overeenkomsten heeft met andere vormen van zelfstandig ondernemerschap dan veel mensen denken. De professionele kant van het vak krijgt volgens het platform nog lang niet altijd de aandacht die zij verdient.

Een branche die waarschijnlijk blijft veranderen

Wie denkt dat de ontwikkeling nu wel klaar is, vergist zich waarschijnlijk. Net als andere markten blijft ook de seksbranche meebewegen met technologische ontwikkelingen.

Online sex advertenties zijn inmiddels veel meer dan een digitaal prikbord. Voor veel zelfstandige sekswerkers vormen ze de basis van hun onderneming. Klanten zoeken online, vergelijken rustig verschillende profielen en maken daarna pas een afspraak.

Misschien is dat wel de grootste verandering van de afgelopen twintig jaar. Niet dat prostitutie ineens anders is geworden, maar dat de weg ernaartoe volledig is veranderd. En Rotterdam laat, net als veel andere grote steden, zien hoe snel zo'n ontwikkeling eigenlijk kan gaan.